6.SOĞUK ÇEKME ÇELİKLER (TRANSMİSYON ÇELİKLERİ)

22 okunma


İmalat ve ıslah çelikleri normal oda sıcaklığında bir veya birkaç kalıptan geçirilerek belli bir şekil almaları sağlanıyorsa bu çeliklere Soğuk çekme çelik veya Transmisyon çeliği denir. Soğuk çekmeden maksat ısıl işleme gerek kalmadan malzemenin akma (Sy) ve kopma (Su) mukavemetlerini arttırmaktır.

Sıcak haddelenmiş sacın sadece inceltilerek mekanik özelliklerinin geliştirilmesi gerekiyorsa çekme yerine oda sıcaklığında haddeleme yeterlidir. Bunlara ise soğuk haddelenmiş çelik denilir.

Soğuk çekilmiş veya haddelenmiş bir malzeme haddeden veya kalıptan yaklaşık h11 toleransında çıkar. Bu nedenle hassas bir yüzey gerekmiyorsa malzeme yüzeyinin işlenmeden de kullanılması mümkün olur.  Soğuk çekmenin bir diğer avantajı da tezgahlarda işlenebilirliği (çıkan talaşın daha kolay kırılabilmesini) arttırmasıdır.

Soğuk haddeleme veya çekmede ezme oranı genellikle 8% mertebesindedir. Çünkü mukavemet değerlerinde en hızlı artma  bu orana kadardır. Eğer gerekmiyorsa bu oran 15 % yi geçmemelidir. Yüksek oranda bir ezme yapılmışsa mutlaka yumuşatma tavlaması da yapılmalıdır.

DIN normuna göre soğuk çekme çeliklerinin kimyasal kompozisyonu  Tablo 6 da, mekanik özellikleri ise Tablo 25 de verilmiştir.

Bio Tolgahan SARP

Sakarya Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bozok Üniversitesi Makina Bölümü